Een echtscheiding: welke stappen moeten worden gezet?

21/06/2018

Wij krijgen regelmatig vragen van leden, die willen scheiden van hun partner, maar geen idee hebben hoe ze dit moeten aanpakken. Daarom beschrijven we in dit stukje hoe een echtscheiding procedureel verloopt.

 

Je hebt - al of niet in goed overleg met je partner – besloten dat je wilt scheiden, maar hebt veel vragen, zoals: wie zorgt er straks voor de kinderen? Kan ik in het huis blijven wonen? Krijg ik alimentatie, of moet ik juist alimentatie betalen en zo ja, hoeveel? Moet ik een advocaat in de arm nemen? Kortom: waar moet ik beginnen?

 

Voorlopige voorziening
Een echtscheidingsprocedure kan, zeker als het moeilijk is om tot overeenstemming te komen en de emoties hoog oplopen, lang duren. Als beide echtgenoten vinden dat zij in de woning mogen blijven wonen, terwijl het samenwonen niet meer gaat, kan de rechter verzocht worden om uitspraak te doen wie tijdens de echtscheidingsprocedure in de woning mag blijven wonen. Dit heet een verzoek doen tot het treffen van een voorlopige voorziening. Een voorlopige voorziening moet door een advocaat ingediend worden bij de rechtbank. De rechter zal hiertoe een belangenafweging doen, waarbij het belang van de kinderen het zwaarst weegt. Er kan ook een voorlopige voorziening verzocht worden over de zorg voor de kinderen en de omgangsregeling met de andere ouder, evenals over de partneralimentatie en de kinderalimentatie, tot de scheiding een feit is.

 

Verzoekschrift tot echtscheiding
Na het indienen van het verzoek voor een voorlopige voorziening MOET binnen 4 weken het verzoekschrift tot echtscheiding ingediend worden. Ook dit moet door een advocaat gebeuren. Als dit gebeurt, blijven de voorlopige voorzieningen gelden tot de echtscheiding uitgesproken is. Als het verzoekschrift tot echtscheiding niet binnen 4 weken ingediend is, vervallen de voorlopige voorzieningen, tenzij de rechtbank anders beslist.

In het verzoekschrift tot echtscheiding worden de definitieve regelingen verzocht, bijvoorbeeld over de omgangsregeling met de kinderen, maar ook over de alimentatie en wie in het huis mag blijven wonen. Bij het verzoekschrift moet een ouderschapsplan bijgevoegd worden, als het echtpaar minderjarige  kinderen heeft. De andere echtgenoot kan tegen dit verzoekschrift verweer voeren en eventueel zelfstandige verzoeken doen, waartegen de ene echtgenoot ook weer verweer kan voeren. Uiteindelijk wordt er door de rechtbank een zitting gepland. Hier kunnen beide echtgenoten hun standpunten mondeling toelichten.

 

Echtscheidingsconvenant
Als beide echtgenoten echter wel (eventueel met behulp van een mediator) tot overeenstemming kunnen komen over alle gevolgen van de echtscheiding, kunnen deze afspraken vastgelegd worden in een echtscheidingsconvenant. Hierin staan dus afspraken over de alimentatie, de boedelverdeling, de woning en het pensioen. Als er minderjarige kinderen zijn, moet een ouderschapsplan opgenomen worden in het convenant. Hierin moet de omgangsregeling opgenomen worden. Het echtscheidingsconvenant en het ouderschapsplan moeten worden opgesteld door een advocaat of een notaris. Als het maken van afspraken in harmonie verloopt, kunnen de echtgenoten één gezamenlijke advocaat in de arm nemen.

Dit convenant wordt dan - met het eventuele ouderschapsplan - ófwel met een gemeenschappelijk verzoekschrift bij de rechtbank ingediend ófwel met een verzoekschrift van één echtgenoot, waarbij de andere echtgenoot een verklaring tekent, waarmee hij/zij aangeeft geen verweer te zullen voeren. De rechtbank zal dan geen zitting plannen en de zaak wordt dan geheel schriftelijk afgedaan. Meestal gaat dit heel snel.

 

Echtscheidingsbeschikking
In een zogenaamde echtscheidingsbeschikking spreekt de rechtbank de echtscheiding uit, en beslist daarin ook op alle verzoeken van beide ex-echtgenoten. Bij de uiteindelijke scheiding kan er een andere regeling worden getroffen dan als voorlopige voorziening is uitgesproken. De rechtbank verklaart een echtpaar officieel gescheiden, als het huwelijk duurzaam ontwricht is.

Pas als deze echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, is de echtscheiding officieel geworden. De beschikking moet binnen 6 maanden ingeschreven worden in de gemeente, waar destijds getrouwd is. Als deze termijn overschreden wordt, verliest de beschikking zijn rechtskracht en blijft het huwelijk in stand.

Zodra de rechtbank het convenant heeft bekrachtigd, zijn de afspraken daarin rechtens afdwingbaar. De betaling van de alimentatie kan dan bijvoorbeeld worden afgedwongen door een deurwaarder of een incassobureau.

 

Heeft u nog vragen over de echtscheidingsprocedure? Onze juridisch medewerkster kan u een eerste advies geven.